Inwestowanie w surowce - jak inwestować w surowce?

Surowce odgrywają kluczową rolę w rozwoju naszej cywilizacji. Handel surowcami trwa od tysiącleci, sięgając czasów, gdy pieniądze jeszcze nie istniały. Wówczas to właśnie surowce takie jak miedź, pszenica czy sól traktowane były jako pełnoprawny środek wymiany. Wieloosobowe karawany przemierzały tysiące kilometrów narażając się na ryzyko, by sprzedać zakupione towary. Surowce z nowo odkrytych lądów sprowadzano drogą morską, ryzykując tym samym spotkanie z piratami lub okrętami wrogich państw. Obecnie rynek surowców wygląda zupełnie inaczej, ale jego rola w światowej gospodarce pozostaje niezmiennie ważna - i wciąż dotyka codziennego życia każdego z nas. Wzrost cen ropy naftowej odbija się nie tylko na kieszeniach kierowców, ale pośrednio - również na cenach w sklepach, bo większość dóbr konsumpcyjnych i towarów dociera do nich transportem drogowym.

Inwestowanie w surowce polega na kupnie i sprzedaży wystandaryzowanych ilości surowców za pomocą instrumentów finansowych - kontraktów pochodnych lub innych instrumentów notowanych na giełdzie - bez konieczności fizycznego nabycia danego towaru. Dzienne obroty na globalnym rynku surowców sięgają bilionów dolarów, co zapewnia niezbędną płynność - zarówno dla inwestorów i spekulantów, jak i dla producentów korzystających z instrumentów rynku surowców w celu zabezpieczenia fizycznej produkcji. Ten artykuł omawia najważniejsze klasy aktywów i mechanizmy rynku surowców, a także przeprowadza przez najpopularniejsze strategie oraz narzędzia zarządzania ryzykiem, dzięki którym można zacząć inwestować w surowce.

Najważniejsze informacje

• Prawo, nie towar: inwestowanie w surowce polega na wymianie praw wynikających z kontraktów pochodnych na surowce lub innych instrumentów finansowych, a nie na obrocie fizycznym towarem.

• Surowce twarde i miękkie: na rynku istnieje podział na surowce twarde, takie jak złoto, miedź czy ropa naftowa, oraz surowce miękkie, takie jak produkty rolne i żywiec.

• Narzędzia inwestora: inwestorzy korzystają z instrumentów takich jak kontrakty różnic kursowych (CFD) lub fundusze ETF na surowce, aby zabezpieczać się przed inflacją i dywersyfikować portfel inwestycyjny.

• Skala rynku: według Banku Rozrachunków Międzynarodowych nominalna wartość globalnego rynku surowców sięga blisko 135,5 biliona USD. Tylko w samych Stanach Zjednoczonych wartość transakcji na rynku surowców sięga 62,75 biliona USD.

Na czym polega handel surowcami?

Handel surowcami pozwala uczestnikom rynku wymieniać kontrakty finansowe powiązane z wartością wybranych surowców, bez konieczności mierzenia się z logistycznym ciężarem zakupu i posiadania surowca w formie fizycznej. Inwestorzy zawierają transakcje, aby wykorzystać zmiany cen surowców lub zabezpieczyć istniejącą już ekspozycję handlową. Ponieważ w przypadku większości instrumentów finansowych nie występuje fizyczna dostawa przedmiotu kontraktu (np. surowców), rozliczenie odbywa się w formie gotówkowej za pośrednictwem brokerów lub scentralizowanych platform instrumentów pochodnych.

Płynność na rynku surowcowym opiera się na ekonomicznym pojęciu zamienności (ang. fungibility) - poszczególne jednostki danego surowca są w pełni wymienne, niezależnie od tego, skąd konkretnie pochodzą. Jedna uncja trojańska rafinowanego złota czy jedna baryłka ropy Brent ma na światowym rynku identyczną wartość i te same standardy jakości co każda inna jednostka surowca objęta tą samą specyfikacją kontraktu. Taka standaryzacja eliminuje konieczność inspekcji towaru (w przypadku, gdy jest on jednak dostarczany drugiej stronie transakcji) i pozwala uczestnikom rynku realizować duże zlecenia niemal natychmiast.

Transakcje o wysokim wolumenie zawierane są na wyspecjalizowanych giełdach takich jak New York Mercantile Exchange (NYMEX), Chicago Mercantile Exchange (CME) czy London Metal Exchange (LME). To regulowane rynki, na których przedmiotem handlu są kontrakty o ścisłej specyfikacji i które gwarantują poprawne rozliczenie każdej transakcji. Dzięki temu, na rynku surowców - oprócz wyspecjalizowanych podmiotów - mogą inwestować inwestorzy detaliczni, którzy mają dostęp do tych samych, przejrzystych cen o surowcach, co profesjonalni uczestnicy rynku.

Jakie są główne rodzaje surowców?

Żeby w pełni zrozumieć rynek surowców warto posłużyć się podstawowym podziałem, jakim jest podział surowców na twarde i miękkie. Surowce twarde to zasoby naturalne, które trzeba wydobyć z ziemi, a ich podaż zależy między innymi od kosztów wydobycia. Należą do nich:

• surowce energetyczne (ropa naftowa, gaz ziemny, węgiel)

• metale szlachetne (złoto, srebro, platyna)

• metale przemysłowe (miedź, aluminium, cynk)

Surowce miękkie to z kolei produkty rolne i żywiec, uprawiane lub hodowane najczęściej w cyklach sezonowych. Do surowców miękkich zaliczyć można:

• ziarna kawy

• pszenicę

• czy trzodę chlewną.

Surowce energetyczne

Surowce energetyczne obejmują m.in. ropę naftową i gaz ziemny. Ropa naftowa, jako najważniejszy nośnik energii, jest również jednym z najważniejszych surowców na świecie. Jej cena jest wypadkową globalnego popytu i podaży generowanej przez kraje wydobywające ten surowiec. Gdy gospodarka kwitnie, ceny ropy naftowej mogą ustabilizować się na nieco wyższych poziomach, choć wzrost ten jest zazwyczaj równoważony przez wyższą produkcję. Gdy relacja podaży do popytu jest zakłócona, często dochodzi do większej zmienności na rynku ropy naftowej. Z kolei gaz ziemny jest wykorzystywany zarówno do celów energetycznych, jak i przemysłowych. Przez wielu określany jest jako pośrednie źródło energii pomiędzy paliwami kopalnymi a zieloną energią.

Metale szlachetne

Metale szlachetne, takie jak złoto, srebro, platyna czy pallad, od dawna przyciągają inwestorów poszukujących stabilności i bezpieczeństwa. Złoto jest bowiem powszechnie uważane za bezpieczną przystań rynków finansowych w czasach recesji i niepewności gospodarczej. Ograniczona ilość tego surowca na Ziemi przyczynia się do utrzymania względnie wysokiej ceny za uncję. Na cenę złota wpływają globalna równowaga popytu i podaży, wysokość stóp procentowych, kurs dolara amerykańskiego oraz sytuacja geopolityczna, a zakupy złota przez banki centralne dodatkowo wspierają notowania tego metalu.

Srebro poza wartością inwestycyjną ma szerokie zastosowanie w przemyśle, a platyna i pallad - oprócz walorów estetycznych - są często wykorzystywane w motoryzacji przy produkcji katalizatorów. Ograniczona ilość tych surowców na Ziemi przyczynia się do utrzymania względnie wysokiej ceny za uncję.

Metale przemysłowe

Metale przemysłowe to szeroka gama surowców wykorzystywanych w produkcji przemysłowej. Zalicza się do nich miedź, aluminium, cynk, ołów, nikiel, żelazo, stal i wiele innych. Ceny tych surowców często są ściśle powiązane z kondycją globalnej gospodarki i ogólnym popytem na produkty przemysłowe. W związku z tym ich ceny często zmieniają się zgodnie z cyklami gospodarczymi - dobrym przykładem tego mechanizmu jest miedź.

Towary rolne

Towary rolne obejmują produkty rolne, takie jak zboża (pszenica, kukurydza), oleje roślinne, cukier, kakao, bawełna i wiele innych. Oprócz popytu i podaży na rynku światowym, ceny tych towarów są często uzależnione od czynników pogodowych. Inwestorzy zainteresowani handlem towarami rolnymi powinni śledzić najnowsze informacje na temat warunków pogodowych, prognoz zbiorów i zmian w globalnej konsumpcji. Ograniczona podaż może bowiem powodować wzrost cen.

Żywiec

Żywiec obejmuje bydło i trzodę chlewną, na których ceny wpływają koszty przetwórstwa i globalny popyt na żywność. To klasyczny przykład surowców miękkich, których podaż kształtuje się w cyklu hodowlanym.

Dlaczego inwestorzy handlują surowcami?

Inwestorzy często włączają surowce do swoich decyzji inwestycyjnych, aby osiągnąć solidną dywersyfikację portfela inwestycyjnego, zabezpieczyć się przed inflacją i uzyskać bezpośrednią ekspozycję na zmieniające się globalne relacje popytu i podaży. Historycznie aktywa fizyczne zwykle zyskują na wartości, gdy waluty tracą siłę nabywczą - surowce stanowią więc alternatywny mechanizm ochrony kapitału.

Rola surowców jako zabezpieczenia przed inflacją staje się widoczna wtedy, gdy rosnące odczyty wskaźnika cen konsumpcyjnych (CPI) obniżają realną wartość tradycyjnych przepływów z instrumentów o stałym dochodzie. Kiedy inflacja przyspiesza, naturalnie rosną koszty surowcowych nakładów produkcyjnych, co wywiera presję wzrostową na ceny surowców na rynku kasowym.

Fundusze inwestycyjne i zarządzający portfelami wykorzystują historycznie niską lub ujemną korelację między rynkiem surowców a rynkiem akcji, aby ograniczyć zmienność portfeli inwestycyjnych i obsunięcia kapitału w trakcie korekt rynkowych. Ponieważ rynek surowców reaguje bezpośrednio na fizyczne ograniczenia podaży, a nie na raporty wynikowe w przypadku akcji - ceny surowców często poruszają się odwrotnie do indeksów giełdowych.

Rynek surowców odgrywa również kluczową rolę w funkcjonowaniu globalnej gospodarki - poprzez ustalanie cen (price discovery) i transfer ryzyka. Giełdy kontraktów terminowych pozwalają producentom, konsumentom i inwestorom nieustannie oceniać godziwą wartość rynkową surowców na podstawie dostępnych informacji o podaży, popycie, zapasach, pogodzie, konfliktach zbrojnych i wydarzeniach geopolitycznych. Spekulanci są ważną częścią tego procesu, ponieważ dobrowolnie przejmują ryzyko cenowe, którego uczestnicy komercyjni często chcą się pozbyć. Zapewniając dodatkową płynność rynku, ułatwiają zawieranie transakcji między producentami a odbiorcami końcowymi i przyczyniają się do bardziej efektywnego kształtowania cen.

Od czego zależą ceny surowców?

Ceny surowców zmieniają się nieustannie, a decydują o tym przede wszystkim makroekonomiczne relacje popytu i podaży, sezonowe warunki pogodowe, polityka banków centralnych, wydarzenia geopolityczne, siła waluty, nastroje konsumentów oraz kondycja globalnej gospodarki. Rynek surowców jest przy tym wysoce cykliczny, a zrozumienie tego procesu jest kluczowe, jeśli chcemy w surowce inwestować. Te zmienne elementy tworzą wyjątkowe okazje inwestycyjne, ale jednocześnie zwiększają ryzyko dla uczestników rynku.

Wykres kwadrantowy przedstawiający ceny bydła, metali, surowców rolnych i energetycznych w podziale na stopień trudności prognozowania oraz czynniki cenowe wynikające z czynników naturalnych i ludzkich.

Popyt i podaż

Podstawowym czynnikiem wpływającym na ceny wszystkich dóbr - nie tylko surowców - jest relacja między poziomami popytu i podaży. Jeśli podaż danego dobra jest ograniczona, a popyt utrzymuje się na niezmienionym poziomie lub rośnie, ceny mają tendencję do wzrostu. Nadwyżka podaży w stosunku do popytu prowadzi zazwyczaj do spadku cen. Dobrym przykładem jest pandemia Covid-19, która błyskawicznie zatrzymała światową gospodarkę i doprowadziła do dynamicznych spadków cen ropy naftowej, surowców przemysłowych czy złota.

Warunki pogodowe, sezonowość i koszty wydobycia

Rynek surowców podatny jest również na zmiany warunków pogodowych. Na szczególną zmienność narażone są wówczas ceny gazu ziemnego lub towarów rolnych takich jak pszenica, soja czy kukurydza. Prognozy niskich temperatur lub surowych zim mogą sprzyjać wzrostom cen gazu, ponieważ rynek będzie spodziewał się wyższego popytu na gaz wykorzystywany w ciepłownictwie. Podobnie prognozy łagodnych zim mogą negatywnie wpływać na cenę gazu, ponieważ wyższe temperatury przełożą się na spadek popytu na ogrzewanie.

W przypadku towarów rolnych, silny wpływ na ceny będą mieć niekorzystne zjawiska pogodowe, takie jak susze, powodzie, huragany lub gradobicia, które mogą negatywnie wpłynąć na plony, a w konsekwencji na podaż. Inwestorzy inwestujący w płody rolne takie jak pszenica, kukurydza, soja czy kawa w perspektywie krótkoterminowej powinni regularnie śledzić prognozy pogody i monitorować sytuację na rynku rolnym. Koszty wydobycia, transportu czy przechowywania również mogą być ważnymi czynnikami mającymi wpływ na ceny surowców.

Polityka banków centralnych i geopolityka

Decyzje monetarne banku centralnego mogą mieć znaczący wpływ na ceny w gospodarce. Ich wpływ zazwyczaj jest jednak opóźniony. Najważniejszym bankiem centralnym, którego decyzje wpływają na światową gospodarkę, jest niewątpliwie amerykańska Rezerwa Federalna. 

W momencie bezprecedensowego wzrostu inflacji po pandemii Covid-19, Fed zmuszony był podnieść poziom stóp procentowych by zdusić popyt konsumpcyjny i chronić wartość dolara amerykańskiego. Podniesienie stóp procentowych zazwyczaj zwiększa szanse na spowolnienie gospodarcze, co inwestorzy skrzętnie biorą pod uwagę wyceniając odpowiednio surowce przemysłowe takie jak miedź czy stal oraz surowce energetyczne takie jak ropa naftowa. Jednak sytuacja ta może być korzystna dla ceny złota o czym wspominaliśmy już wcześniej.

Zmiany stóp procentowych, polityka banków centralnych, pakiety bodźców gospodarczych lub wprowadzenie nowych regulacji. Wszystko to pośrednio wpływa na ceny surowców. Ponadto konflikty polityczne, wojny handlowe i inne wydarzenia geopolityczne również mogą mieć znaczący wpływ na rynek surowców. Doskonałym tego przykładem są embarga handlowe nałożone na Rosję. Po wybuchu wojny na Ukrainie, Europa zrezygnowała z rosyjskiego gazu oraz ropy naftowej. Perspektywa ograniczonej podaży wpłynęła wówczas na zmienność cen surowców energetycznych - zwłaszcza ropy naftowej oraz gazu ziemnego.

Siła waluty

Wycena waluty ma bezpośredni wpływ na ceny surowców. Jeśli wartość waluty kraju eksportującego surowce spada względem innych walut, jego surowce mogą drożeć, ponieważ stają się relatywnie tańsze dla nabywców z zagranicy. Inwestując w surowce, warto na bieżąco monitorować kursy wymiany, zwłaszcza dolara amerykańskiego (USD) - często zdarza się, że jego umocnienie wywiera presję na spadek cen surowców. Ważnymi wskaźnikami dla rynku bywają też waluty krajów silnie uzależnionych od wydobycia i eksportu surowców, takie jak korona norweska (NOK) czy dolar australijski (AUD). Pamiętaj jednak, że to tylko jeden z wielu czynników.

Światowy wzrost gospodarczy

Ceny większości surowców są w dużym stopniu uzależnione od kondycji globalnej gospodarki. Gdy światowa koniunktura ulega poprawie, ceny surowców również mogą rosnąć. Z drugiej strony, perspektywa kryzysu lub spowolnienia gospodarczego wywiera presję na spadki cen surowców. Powodem takiego stanu rzeczy są oczywiście przewidywania niższego popytu. Ceny miedzi mogą być silnie skorelowane z cyklami gospodarczymi ze względu na jej szerokie zastosowania przemysłowe.

Zestawiając historyczne zmiany cen indeksu S&P 500 i amerykańskiej ropy naftowej WTI, można zauważyć, że cena ropy w znacznym stopniu zależy od aktualnej koniunktury. Silna gospodarka sprzyja również rynkowi akcji, a w trakcie recesji cena ropy naftowej spadała wraz z cenami akcji. Należy pamiętać, że informacje i badania oparte o historyczne dane lub wyniki nie gwarantują zysków w przyszłości.

Jak można inwestować w surowce?

Inwestorzy mogą uzyskać ekspozycję na rynek surowców na cztery główne sposoby: przez kontrakty różnic kursowych (CFD), wystandaryzowane kontrakty terminowe (futures), fundusze ETF oraz akcje spółek wydobywających i przetwarzających surowce. Wybór właściwego instrumentu zależy w dużym stopniu od horyzontu czasowego inwestora, jego tolerancji na ryzyko i dostępnego kapitału. Krótkoterminowi spekulanci często wolą kontrakty pochodne, które dają elastyczną ekspozycję na ceny surowców bez konieczności ich fizycznego nabycia, natomiast inwestorzy długoterminowi chętniej sięgają po rozwiązania oparte na akcjach lub funduszach ETF.

Cztery główne instrumenty pozwalające uzyskać ekspozycję na rynek surowców:

• Kontrakty CFD - CFD na surowce to lewarowane instrumenty, który pozwalają spekulować na zmianach cen surowców w czasie rzeczywistym.

• Kontrakty terminowe (futures) - notowane na regulowanych giełdach, zobowiązują do kupna lub sprzedaży określonej ilości surowca w ustalonym terminie realizacji.

• Fundusze ETF - ETF gromadzą kapitał inwestorów, aby bezpośrednio odwzorowywać wybrane indeksy cen kasowych lub fizyczne koszyki surowców, notowane na giełdach papierów wartościowych.

• Akcje spółek surowcowych - akcje dają pośrednią ekspozycję na rynek surowców poprzez akcje firm zajmujących się produkcją, wydobyciem lub przetwórstwem surowców.

Strategie inwestowania w surowce

Inwestorzy na rynku surowcowym stosują różnorodne strategie właściwe zarówno dla inwestorów krótkoterminowych, jak i długoterminowych. Konsekwentna realizacja określonej strategii może pomóc w optymalizacji wyników oraz zarządzaniu ryzykiem. Warto pamiętać, że każda strategia inwestowania w surowce ma swoje unikalne cechy i wymaga odpowiedniej analizy oraz nie daje gwarancji zysku. Inwestorzy powinni monitorować bieżące wydarzenia i informacje związane z rynkiem surowcowym.

Strategia podążania za trendem

Strategia ta polega na identyfikowaniu i wykorzystywaniu długoterminowych trendów na rynku surowcowym. Inwestorzy, którzy chcą podążać za ogólnym trendem, starają się identyfikować surowce, które znajdują się w wyraźnej tendencji wzrostowej lub spadkowej i podejmują decyzje inwestycyjne zgodne z przeważającym trendem. Wykorzystanie narzędzi analizy technicznej, takich jak linie lub wskaźniki trendu lub reakcja na charakterystyczne formacje cenowe, może pomóc w dołączeniu do trwającego trendu.

Podejście kontrariańskie

Podejście kontrariańskie oznacza inwestowanie w surowce w kierunku przeciwnym do aktualnego trendu. Chociaż prawie niemożliwe jest przewidzenie aktualnego dna lub szczytu na wykresie, ryzykowna strategia “gry pod prąd” może dać przewagę cierpliwym inwestorom i agresywnym traderom. Na przykład, gdy cały rynek mówi o recesji, inwestorzy działający kontrariańsko mogą kupować akcje spółek surowcowych i otwierać pozycje kupna na kontraktach futures. Z drugiej strony, gdy rynek jest w fazie euforii - inwestorzy mogą wyprzedawać posiadane akcje prognozując rychły koniec wzrostów. Inwestorzy handlujący kontrariańsko wykorzystują również krótką sprzedaż  - możliwość otwierania pozycji w trakcie spadków cen. Strategia kontrariańska z pewnością nie jest odpowiednia dla każdego inwestora rynku surowcowego i może być niezwykle ryzykowna, ponieważ przewidzenie dokładnego miejsca w którym zakończy się trend jest niezwykle trudnym zadaniem. Jednak doświadczeni inwestorzy, którzy posiadają wypracowaną strategię zarządzania ryzykiem często decydują się na kontrariańskie otworzenie pozycji w nadziei na ponadprzeciętny zwrot z inwestycji.

Sezonowość

Surowce często podlegają sezonowym wahaniom cen. Nie tylko ze względu na cykle gospodarcze, ale także z powodu innych czynników. Mogą to być kwestie związane z naturalnym cyklem życia roślin, zapotrzebowaniem na energię lub okresami wzmożonej konsumpcji. Przykładowo, ceny gazu ziemnego mogą rosnąć w okresach zwiększonego zapotrzebowania na energię. Takim okresem jest okres zimowy. Ceny produktów rolnych często rosną przed sezonem zbiorów, by spaść zaraz po nich, gdy na podaż jest największa. Inwestorzy mogą wykorzystać te sezonowe zmiany, analizując historię notowań w poszukiwaniu powtarzających się wzorców.

Przyszłe trendy

Analiza potencjału powstania nowego trendu jest dla inwestora surowcowego niezwykle ważna - pozwala podejmować rozsądne decyzje i sprzyja długoterminowemu sukcesowi. Dzięki instrumentom pochodnym, takim jak kontrakty futures i CFD, inwestorzy nie muszą przy tym ograniczać się do wzrostów - mogą też otwierać pozycje krótkie i potencjalnie zyskiwać w momentach dekoniunktury i spadku cen. Analizując potencjalne trendy, warto zwrócić uwagę na kilka czynników:

• Rozwój technologii: postęp technologiczny wpływa na efektywność wydobycia, przetwarzania i wykorzystania surowców. Inwestycje w robotykę, sztuczną inteligencję czy Internet Rzeczy (IoT) mogą zmienić skalę i sposób wykorzystania surowców w różnych branżach.

• Geografia i geopolityka: niektóre regiony są bogate w określone surowce, a zmieniająca się sytuacja geopolityczna oraz warunki handlu międzynarodowego mogą kształtować ceny i tworzyć nowe, często długoletnie trendy.

• Ekologia: rosnąca świadomość ekologiczna i nowe regulacje środowiskowe wpływają na sposób wydobycia i selekcji surowców. W dłuższej perspektywie preferencje konsumentów mogą prowadzić do zwiększonego popytu na energię odnawialną i surowce o niskim śladzie węglowym.

Jak zarządzać ryzykiem przy inwestowaniu w surowce?

Inwestowanie na rynku surowców naraża kapitał inwestorów na istotne ryzyko wynikające przede wszystkim z dużej zmienności cen surowców, efektu dźwigni finansowej (w przypadku kontraktów CFD lub kontraktów futures), wyraźnych różnic w płynności między kontraktami oraz nieprzewidywalnych szoków zewnętrznych - geopolitycznych lub pogodowych. Zrozumienie tych zagrożeń strukturalnych i właściwe zarządzanie kapitałem to fundament długoterminowego utrzymania wartości rachunku.

Instrumenty lewarowane znacząco zwiększają wrażliwość inwestora na nagłe, niekorzystne zmiany cen. Ponieważ instrumenty pochodne pozwalają na uzyskanie nieproporcjonalnie dużej ekspozycji względem wartości depozytu zabezpieczającego, nawet niewielka zmiana cen w kierunku przeciwnym do aktywnej pozycji inwestora mogą prowadzić do szybkiej utraty kapitału.

Najczęstsze błędy początkujących inwestorów na rynku surowców

• Wysoka dźwignia finansowa zwiększa nie tylko potencjalne zyski, ale i możliwe straty. Brak uświadomienia sobie mechanizmu działania dźwigni finansowej może prowadzić do dotkliwych strat.

• Inwestorzy długoterminowi nie powinni ignorować kosztów finansowania pozycji, takich jak opłaty swap za utrzymanie pozycji przez noc, które z czasem obniżają zysk netto.

• Otworzenie pozycji bez ustawionego zlecenia stop loss naraża inwestora na niekontrolowane straty.

• Zbyt duża koncentracja kapitału w jednym instrumencie zwiększa ryzyko całego portfela - zwłaszcza, gdy nie równoważy go ekspozycja na nieskorelowane rynki lub zdywersyfikowany portfel długoterminowy.

Budżet inwestycyjny i wielkość pozycji

Pierwszym krokiem w zarządzaniu kapitałem jest ustalenie realistycznego budżetu inwestycyjnego. Określ, ile pieniędzy jesteś skłonny zainwestować w surowce i jaką część portfela przeznaczyć na ten rynek - dostosowując te wartości do własnych możliwości finansowych. Zasada jest prosta: inwestuj wyłącznie środki, na których utratę możesz sobie pozwolić, i świadomie zarządzaj wielkością pozycji.

Zlecenia defensywne

Nie wszyscy inwestorzy śledzą na bieżąco wykresy i informacje spływające na rynek. Ceny surowców mogą gwałtownie reagować na różnego rodzaju dane, wiadomości ze świata lub wszelkie zdarzenia losowe. Z pomocą przychodzą więc zlecenia obronne, które pomagają inwestorom chronić zyski i ograniczać potencjalne straty.

Zlecenia obronne, takie jak stop loss, take profit czy trailing stop loss, nie tylko pomagają w dostosowaniu własnej strategii do realiów rynkowych. Są one również ważnym narzędziem służącym do zarządzania ryzykiem w trakcie inwestowania w surowce. Zachęcamy do lektury oddzielnego artykułu na temat zleceń obronnych, który dokładnie wyjaśni czym są i jak stosować zlecenia stop loss, take profit czy trailing stop loss.

Inwestorzy mogą również korzystać ze zleceń oczekujących, takich jak sell stop, buy stop, sell limit i buy limit. Więcej na ten temat przeczytasz w oddzielnym artykule poświęconym zleceniom oczekującym.

Dywersyfikacja

Dywersyfikacja oznacza umiejętny dobór nisko lub w ogóle nie skorelowanych ze sobą instrumentów finansowych do portfela inwestycyjnego. Głównym celem dywersyfikacji jest minimalizacja poziomu ryzyka i zmienności portfela. Jeśli cena jednego surowca spadnie, wynik portfela może równoważyć zysk na innym aktywie. Jedną z zalet dywersyfikacji może być również możliwość osiągnięcia lepszych wyników w długim terminie.

• Inwestowanie w różne surowce i na różnych rynkach zmniejsza ryzyko specyficzne portfela inwestycyjnego. Jeśli na przykład cena ropy naftowej spadnie, strata może zostać pokryta przez inne składowe portfela, które nadal generują zyski.

• Dywersyfikacja portfela może przynieść inwestorowi nowe możliwości. Dzięki inwestycji w różne aktywa inwestor może czerpać korzyści z różnych trendów i cykli rynkowych.

• Dywersyfikacja może pomóc zmniejszyć zmienność całego portfela i w rezultacie działać jako zabezpieczenie przed nagłymi, głębokimi spadkami wyceny danego aktywa. Właściwa dywersyfikacja prowadzi do bardziej stabilnego portfela.

Nie każdy inwestor dywersyfikuje swój portfel inwestycyjny, argumentując, że dywersyfikacja może znacznie zmniejszyć wpływ "zwycięskich pozycji". Rzeczywiście, dywersyfikacja może wiązać się z określonym ryzykiem “przedywersyfikowania” portfela, czyli doboru zbyt dużej liczby instrumentów. Źle przeprowadzona dywersyfikacja, w trakcie której inwestor dobiera silnie skorelowane ze sobą instrumenty również może doprowadzić do sytuacji, w której spadek wyceny jednego aktywa może doprowadzić do głębokich strat całego portfela.

Jak inwestować w surowce CFD w XTB?

Inwestowanie w surowce może być trudne ze względu na konieczność ich przechowywania. W przypadku metali szlachetnych takich jak złoto czy srebro jest to jeszcze względnie popularne i mało uciążliwe. Jednak zakup fizycznej baryłki ropy wiązać się będzie z wieloma problemami. Dlatego inwestorzy detaliczni najczęściej wybierają instrumenty pochodne, takie jak kontrakty CFD, które zapewniają ekspozycję na surowce bez konieczności ich fizycznego zakupu.

Long / Short

Kontrakty CFD umożliwiają inwestorom inwestowanie zarówno we wzrosty jak i spadki cen. Pozwala to na znacznie bardziej elastyczne podejście do rynku surowców. Jeśli inwestor spodziewa się wzrostu ceny określonego surowca jak na przykład ropy naftowej, może otworzyć pozycję długą (long). Pozycja ta przyniesie zysk, gdy cena wybranego aktywa wzrośnie. Z drugiej strony, jeśli inwestor spodziewa się spadku ceny, może otworzyć pozycję krótką (short). W takiej sytuacji odnotuje on zysk, gdy cena spadnie, zgodnie z jego przewidywaniami. Ekspozycja na spadki cen nazywa się krótką sprzedażą.

Surowce na platformie XTB (kontrakty CFD):

• Rolnictwo: SUGAR, COFFEE, CORN, COCOA, SOYBEAN, SOYOIL, COTTON, WHEAT

• Energia: OIL, OIL.WTI, NATGAS, GASOLINE, LSGASOIL

• Surowce przemysłowe: COPPER, ALUMINIUM, ZINC, NICKEL

• Metale szlachetne: GOLD, SILVER, PLATINUM, PALLADIUM

• Inwentarz żywy: CATTLE, LEANHOGS

W przypadku handlu kontraktami CFD wynik inwestora zależy od kierunku transakcji (kupno, sprzedaż) oraz różnicy między ceną otwarcia a ceną zamknięcia pozycji. Najważniejsze cechy tych instrumentów to:

• możliwość inwestowania zarówno we wzrosty, jak i spadki cen,

• dostęp do zleceń obronnych (stop loss, take profit, trailing stop loss),

• niskie koszty transakcyjne,

• dźwignia finansowa,

• wysoka zmienność wartości pozycji,

• wysokie ryzyko inwestycyjne,

• wysoka płynność,

• rozliczenie w czasie rzeczywistym (T+0),

• brak własności surowca (inwestor posiada jedynie kontrakt CFD),

• brak kosztów przechowywania surowców.

Surowce CFD

Handlując instrumentami CFD, inwestorzy nie kupują surowców. Handlują instrumentem pochodnym - kontraktem na różnicę cenową. Ze względu na obecność dźwigni finansowej handel kontraktami CFD na surowce nie wygląda tak samo, jak handel akcjami lub funduszami ETF.

Dźwignia finansowa pozwala na otwieranie pozycji przy relatywnie niewielkim kapitale - tzw. depozycie zabezpieczającym. Należy jednak pamiętać, że dźwignia finansowa wiąże się z wysokim ryzykiem inwestycyjnym. W przypadku złej oceny sytuacji rynkowej i zajęcia pozycji przeciwnej do aktualnego ruchu ceny, straty generowane przez pozycję na kontraktach CFD mogą doprowadzić do jej zamknięcia poprzez mechanizm obronny "Stop Out". Więcej na temat tego mechanizmu oraz tzw. Margin Call możesz przeczytać w tym artykule.   

W zależności od wybranego surowca, wartość 1 lota, czyli podstawowej jednostki wolumenu pozycji, jest różna. I tak, dla instrumentu GOLD 1 lot to cena 100 uncji złota, dla OIL to cena 1000 baryłek ropy, dla SILVER - 5000 uncji srebra itd. Informacje na temat wartości 1 lota można znaleźć bezpośrednio na platformie inwestycyjnej XTB. Dzięki minimalnemu zleceniu wynoszącemu 0,01 lota, każdy inwestor jest w stanie dostosować wielkość pozycji do własnych możliwości inwestycyjnych.

• Przykładowo - jeśli dźwignia wynosi 1:20, depozyt zabezpieczający jest równy 5% wartości kontraktu

• Tak więc, aby otworzyć pozycję o wartości kontraktu 2000 USD, inwestor potrzebuje jedynie 100 USD. 

• Wielkość pozycji mierzona jest w lotach

• Minimalna wielkość zlecenia wynosi 0,01 lota (tzw. "mikro lot").

• Dźwignia finansowa zwiększa zarówno potencjalne zyski, jak i straty

• Zlecenia obronne mogą zabezpieczyć pozycję i pomóc w zarządzaniu ryzykiem.

Więcej informacji na temat handlu kontraktami CFD można znaleźć w tym artykule. 

Inwestowanie w surowce za pomocą akcji i ETF

Inwestując w XTB, masz do dyspozycji nie tylko instrumenty CFD. XTB oferuje setki akcji i dziesiątki funduszy ETF, które dają bezpośrednią lub pośrednią ekspozycję na rynek surowców - to rozwiązanie szczególnie warte rozważenia dla inwestorów szukających ekspozycji długoterminowej lub dodatkowej dywersyfikacji.

• Akcje: Exxon Mobil (XOM.US), Chevron (CVX.US), BP (BP.UK), Shell (SHELL.NL), Occidental Petroleum (OXY.US), Rio Tinto (RIO.UK), BHP Billiton (BHP.US), Vale (VALE.US), Freeport McMoran (FCX.US), Glencore, Newmont (NEM.US), Anglogold Ashanti (AU.US), Barrick Gold (GOLD.US).

• ETF: iShares Physical Gold (IGLN.UK), iShares Physical Silver (ISLN.UK), Deutsche Boerse Commodities ETC (4GLD.DE), iShares Commodity Diversified Swap (ICOM.UK), ETF WTI Crude Oil (OD7F.DE), iShares Oil&Gas Exploration & Production (IOGP.UK), iShares Stoxx 600 Oil&Gas (SXEPEX.UK), ETFS Natural Gas (NGAS.UK), SPDR S&P Oil&Gas Exploration (XOP.US), ETF Industrial Metals (AIGI.UK), Dow Jones Industrial Average UCITS ETF (CIND.UK), SPDR Dow Jones Industrial Average Trust (DIA.US).

Niektóre akcje i fundusze ETF są jednocześnie dostępne jako kontrakty na różnice kursowe (CFD).

Jak zacząć inwestować w surowce jako początkujący?

Początkujący inwestorzy, którzy chcą zacząć inwestować w surowce powinni wybrać ściśle regulowaną instytucję finansową, dokładnie przeanalizować obowiązujące koszty transakcyjne oraz przećwiczyć realizację zleceń na wolnym od ryzyka rachunku demo. Te kroki pozwalają chronić kapitał i jednocześnie budować niezbędne doświadczenie rynkowe.

Ocena struktury kosztów u brokera wymaga przeanalizowania dwukierunkowych spreadów (różnicy między ceną kupna a ceną sprzedaży) oraz naliczanych codziennie opłat swap za utrzymanie pozycji przez noc. Wysokie opłaty transakcyjne mogą z czasem znacząco obniżyć statystyczną przewagę krótkoterminowych strategii, dlatego warto wybierać platformy z w pełni przejrzystym cennikiem i szerokim dostępem do wielu klas aktywów.

Rachunek demo pozwala nowym inwestorom sprawdzić szybkość realizacji zleceń, zrozumieć sposób naliczania depozytu i obserwować zmienność w czasie rzeczywistym - bez ryzykowania prawdziwych pieniędzy. To idealne środowisko, aby dopracować ustawianie zleceń stop loss, obliczać wielkość pozycji i wypracować rozsądne zasady zarządzania portfelem, zanim wejdzie się na rynek z realnym kapitałem. Aby zacząć inwestować w surowce w XTB, wystarczy otworzyć bezpłatne konto rzeczywiste i przejść proces weryfikacji - po jego zakończeniu można handlować kontraktami CFD oraz inwestować za pomocą akcji i funduszy ETF.